Vlaams Journaal
Binnenland

Art-decotoren van Brasserie Atlas in Anderlecht te koop voor bijna 4 miljoen euro

De beschermde brouwerijtoren van Brasserie Atlas in Anderlecht zoekt een koper. Wonen is uitgesloten; het pand kost 3,95 miljoen euro, renovatie inbegrepen.

Art-decotoren van Brasserie Atlas in Anderlecht te koop voor bijna 4 miljoen euro
  • De beschermde brouwerijtoren van Brasserie Atlas in Anderlecht staat te koop voor 3,95 miljoen euro.
  • Een woonfunctie is uitgesloten omdat een opdeling in wooneenheden het historische karakter te veel zou aantasten.
  • In de vraagprijs zit ook een renovatie: gevelrestauratie, een nieuw geïsoleerd dak, nieuw schrijnwerk naar historisch model en geïsoleerde buitenmuren.

De dertig meter hoge art-decotoren van de voormalige brouwerij Brasserie Atlas in Anderlecht zoekt een nieuwe eigenaar. Het Leuvense vastgoedkantoor Teherbestemmen.be vraagt 3,95 miljoen euro voor het gebouw, dat sinds 2001 als beschermd monument te boek staat. Na jaren van leegstand moet de toren een nieuwe bestemming krijgen, maar dat kan niet als woonruimte.

De toren is het enige stuk van de site dat apart verkocht wordt. De bijgebouwen, waaronder de vroegere bottelarij en het pakhuis, maken al deel uit van een reconversieproject van projectontwikkelaar Life, dat er tientallen appartementen, colivingwoningen en studentenkoten bouwt. Volgens het vastgoedkantoor is wonen in de toren zelf bewust uitgesloten, omdat het opsplitsen van de verdiepingen in wooneenheden het historische karakter te sterk zou aantasten.

Welke functies zijn er dan wel mogelijk in de brouwerijtoren?

Het vastgoedkantoor ziet verschillende pistes die het industriële karakter van het gebouw vrijwaren. Kristof Welleman van Teherbestemmen.be noemt een atelier- of kantoorfunctie, een tentoonstellingsruimte, activiteiten die aansluiten bij de maakindustrie, ruimte voor beweging of een eventruimte. Ook coworking komt in beeld, net als bijvoorbeeld een showroom.

Vandaag blijft van de toren vooral de kale betonnen structuur over. Volgens Welleman is net dat ruwe, onaangeroerde karakter vandaag de troef van het gebouw: wie binnenstapt, ziet nog de originele metalen trappen en fermentatietanks. Hij omschrijft de verkoop als een kans om een van de meest herkenbare industriële bakens van Brussel een nieuwe, maatschappelijk relevante invulling te geven.

Wat koopt een koper precies voor 3,95 miljoen euro?

De vraagprijs dekt niet alleen het gebouw, maar ook een geplande renovatie. Die omvat de restauratie van de buitengevels, de vernieuwing en isolatie van het dak, de vervanging van het schrijnwerk naar historisch model en de isolatie van de buitenmuren. Voor een beschermd gebouw is dat geen detail: restauraties aan erfgoed verlopen in België doorgaans via een voorafgaande vergunning en gebeuren vaak onder toezicht van de bevoegde erfgoeddienst, waardoor de werken meer tijd en afstemming vragen dan bij een gewone renovatie.

Of de koper de werken verplicht moet uitvoeren, en binnen welke termijn, maakt de bron niet duidelijk. Ook over de staat van de betonnen structuur, de aanwezigheid van asbest of andere saneringskosten zegt de aankondiging niets. Wie interesse heeft, zal dat zelf moeten laten nakijken.

Waarom is deze toren beschermd erfgoed?

De geschiedenis van de site begint in 1911, toen ondernemer François Schelfaut in de wijk tussen het historische hart van Anderlecht en het kanaal een geuzebrouwerij oprichtte onder de naam Brasserie Saint-Guidon. Na een fusie in 1925 kreeg het bedrijf de naam Les Grandes Brasseries Atlas; een jaar later verrees de brouwerijtoren in art-decostijl. In 1949 kwam de site in handen van Brouwerij Haacht, maar in de loop van de jaren vijftig sloot de brouwerij. De brouwinstallaties verdwenen uit de toren, die daarna als opslagplaats dienstdeed.

De bescherming sinds 2001 kadert in een bredere Belgische praktijk: industriële gebouwen van de late negentiende en vroege twintigste eeuw krijgen vaak een beschermde status zodra ze als beeldbepalend voor een wijk of stad worden beschouwd. Zo'n statuut beschermt het uitzicht en de erfgoedwaarde, maar beperkt ook wat een eigenaar met het pand mag doen. Dat verklaart mee waarom de toren niet zomaar tot woongebouw kan worden omgevormd, terwijl de omliggende gebouwen dat wel worden.

Wat betekent dit voor de buurt en voor wie wil bieden?

De site ligt op de as tussen het oude centrum van Anderlecht en het kanaal, een zone waar de voorbije jaren meer industriële panden een nieuwe invulling kregen. De komst van woningen en studentenkamers in de bijgebouwen brengt al nieuwe bewoners naar de wijk; de toekomstige functie van de toren bepaalt mee of daar ook publiek, werkplekken of bezoekers bijkomen. Een invulling met kantoren of een eventruimte zou de toegankelijkheid van het gebouw vergroten, terwijl een gesloten opslagfunctie de toren opnieuw uit het straatbeeld zou houden.

Voor kandidaat-kopers is het aangewezen om vooraf na te gaan welke functies het gewestelijk planologisch kader en de erfgoedregels toelaten, welke vergunningen nog nodig zijn en hoe de erfpacht of eigendomsoverdracht geregeld is. Concrete informatie daarover, net als een verkooptermijn of een mogelijke koper, is nog niet bekend.

Wat lezers zich afvragen over de verkoop van de brouwerijtoren

Kan ik de toren kopen als particulier?

De aankondiging richt zich op wie een bestemming zoekt die het industriële karakter respecteert, en sluit wonen uit. Een particulier die het gebouw als woning of als opgesplitst woonproject wil gebruiken, valt dus af. Wie een atelier, kantoor of exporuimte zoekt, kan wel in beeld komen, maar moet rekening houden met de erfgoedregels en met de renovatie die in de prijs vervat zit.

Is de prijs inclusief btw?

De bron vermeldt enkel een vraagprijs van 3,95 miljoen euro en zegt niets over de fiscale behandeling. Of er btw verschuldigd is, hangt onder meer af van de aard van het goed en van de vraag of de verkoper als btw-plichtige optreedt; bij oude gebouwen gelden specifieke regels. Daarvoor is het aangewezen een boekhouder of notaris te raadplegen voor de concrete transactie.

Wat gebeurt er met de bescherming na de verkoop?

Een beschermd statuut is aan het gebouw verbonden, niet aan de eigenaar, en blijft dus gelden na een verkoop. Ingrepen aan de beschermde delen, zoals gevels, dak of schrijnwerk, moeten doorgaans vooraf worden goedgekeurd door de bevoegde erfgoedinstanties. Dat betekent dat een nieuwe eigenaar zijn plannen best vroeg afstemt met die diensten, nog voor de werken beginnen.

Gerelateerd nieuws