Marnix Peeters ziet verlammende onzekerheid bij jongeren
Columnist Marnix Peeters stelt zich vragen bij een generatie die eindeloos twijfelt over hoe ze overkomt, online en in het echt.

Columnist Marnix Peeters uit in zijn jongste bijdrage scherpe kritiek op de manier waarop jonge mensen vandaag met zichzelf omgaan. Wie jarenlang interviews en reportages maakte, kijkt volgens hem anders naar de samenleving dan de gemiddelde commentator, en dat merkt de lezer ook in deze tekst. Zijn vaststelling is eenvoudig maar ongemakkelijk: een generatie die voortdurend bezig is met de vraag hoe ze op anderen overkomt, raakt daardoor het zicht op zichzelf kwijt.
Peeters beschrijft die houding als een vorm van verlamming. Jongeren wegen eindeloos af hoe hun woorden, hun kleding, hun foto's en zelfs hun stilte worden ontvangen, online zowel als in het echte leven. De columnist plaatst daarbij een retorische vraag die meteen de kern raakt: wie constant moet inschatten hoe hij of zij overkomt, houdt geen ruimte meer over om gewoon te handelen.
Opvallend is dat hij het probleem niet beperkt tot de digitale wereld. Het gaat hem om een bredere houding die zich ook buiten het scherm manifesteert, in gesprekken, op school, op het werk en in vriendschappen. De constante blik van anderen wordt als het ware geïnternaliseerd, tot iemand zichzelf alleen nog kan bekijken door de ogen van een denkbeeldig publiek.
Een columnist die blijft kijken naar de samenleving
Marnix Peeters is geen onbekende in de Vlaamse journalistiek. Jarenlang bouwde hij een reputatie op met interviews en reportages waarin het menselijke detail centraal stond. Die achtergrond verklaart waarom zijn columns doorgaans vertrekken vanuit concrete observaties en pas daarna uitwaaieren naar een bredere maatschappelijke vraag. Ook nu begint hij bij wat hij ziet gebeuren bij jonge mensen, om van daaruit een groter punt te maken over de tijd waarin we leven.
Dat hij de overstap maakte naar het columnistschap, betekent niet dat hij minder scherp is gaan kijken. Integendeel: de vorm laat hem toe om sneller tot de kern te komen, zonder de omweg van een volledig interview. Waar een reportage ruimte laat voor nuance en verschillende stemmen, kiest een column voor een duidelijke positie. Peeters gebruikt die vrijheid om een discomfort te benoemen dat velen herkennen maar zelden zo expliciet verwoorden.
Zijn stijl is daarbij typerend: direct, beeldend en niet bang om een ongemakkelijke vraag te stellen. Hij schuwt de confrontatie niet, maar blijft tegelijk weg van het soort veroordeling dat elke discussie bij voorbaat sluit. Het resultaat is een tekst die uitnodigt tot nadenken eerder dan tot instemmen of afwijzen.
Waarom de blik van anderen zo zwaar weegt
De vaststelling van Peeters sluit aan bij een bredere maatschappelijke evolutie. Sociale media hebben de manier veranderd waarop mensen zich aan elkaar tonen. Waar vroeger vooral de directe omgeving oordeelde, is het publiek vandaag in principe onbeperkt en permanent aanwezig. Elk bericht kan worden bekeken, becommentarieerd en vergeleken, en die mogelijkheid verdwijnt nooit helemaal uit het achterhoofd.
Dat heeft gevolgen voor de manier waarop jonge mensen keuzes maken. Kleding, taalgebruik, interesses en zelfs overtuigingen worden sneller afgewogen tegen de vraag hoe ze zullen worden onthaald. Het is een vorm van zelfbewaking die op korte termijn nuttig lijkt, maar op lange termijn vermoeiend werkt. Wie altijd rekening houdt met een denkbeeldig publiek, ontwikkelt immers zelden een stevige eigen maatstaf.
Peeters legt de nadruk op wat daarbij verloren gaat. Niet alleen spontaniteit, maar ook het vermogen om zonder voortdurende verantwoording te leven. Een keuze maken zonder eerst alle mogelijke reacties te hebben doordacht, wordt voor sommigen een bijna onmogelijke opdracht. De column suggereert dat dit niet zozeer een persoonlijk falen is, maar een gevolg van een omgeving die permanent oordeelt.
Wie voortdurend moet afwegen hoe hij of zij overkomt, houdt geen ruimte meer over om gewoon te handelen.
Geluk als een vaardigheid die niemand nog aanleert
Een van de meest prikkelende elementen in de bijdrage is de vaststelling dat jongeren niet langer lijken te weten hoe ze eenvoudig gelukkig kunnen zijn. Dat is een zware uitspraak, en Peeters brengt ze ook niet als een luchtig besluit. Ze volgt logisch uit zijn analyse: als het leven vooral een oefening wordt in zelfpresentatie, dan verdwijnt de aandacht voor wat iemand zelf nodig heeft naar de achtergrond.
Daarmee raakt de columnist aan een thema dat breder leeft dan alleen in Vlaanderen. De druk om zich te profileren, om keuzes te verantwoorden en om een coherent beeld van zichzelf te onderhouden, is voor veel jongeren een dagelijkse realiteit. Tegelijk is er weinig ruimte om te experimenteren zonder dat die experimenten worden opgemerkt. Fouten maken hoort bij opgroeien, maar gebeurt vandaag vaak in het openbaar.
De vraag die Peeters opwerpt, is dan ook niet zozeer hoe jongeren zich beter kunnen presenteren, maar hoe ze kunnen leren om zich minder zorgen te maken over die presentatie. Dat veronderstelt een omgeving die minder snel oordeelt en meer ruimte laat voor twijfel, mislukking en herbeginnen. Het is een pleidooi dat verder reikt dan de individuele jongere: het gaat ook over ouders, scholen, werkgevers en de platforms waarop zoveel van dat leven zich afspeelt.
Of die oproep gehoor vindt, is onduidelijk. Wat wel vaststaat, is dat de columnist met deze bijdrage een gesprek op gang brengt dat velen herkenbaar zullen vinden, ook wie niet meer tot de jonge generatie behoort. De vraag hoe iemand zich verhoudt tot de blik van anderen is immers van alle tijden, ook al krijgt ze vandaag een nieuwe, permanent zichtbare vorm.




